Akut otitis media (AOM) sonrası 72 saat içinde ateşin düşmemesi ve retroauriküler hassasiyet gelişmesi, akut mastoidit açısından güçlü bir alarm bulgusudur. Bu durum özellikle 2–5 yaş grubunda daha sık görülür.

1️⃣ Klinik Tanı Kriterleri

  Akut mastoidit tanısı öncelikle klinik olarak konur.

🔎 Majör Klinik Bulgular

• Persistan ateş (>38 °C)

• Retroauriküler ağrı ve hassasiyet

• Retroauriküler eritem ve ödem

• Kulak kepçesinde laterale ve aşağıya doğru itilme

• AOM bulgularının devamı (hiperemik, bombe TM)

⚠️ Komplikasyon Düşündüren Bulgular

• Fluktuasyon (subperiostal apse)

• Fasiyal paralizi

• Baş ağrısı, kusma (intrakraniyal yayılım şüphesi)

• Ense sertliği

• Letarji

2️⃣ Radyolojik Tanı Kriterleri

   Görüntüleme her olguda gerekmez; ancak aşağıdaki durumlarda endikedir:

• Klinik tanı net değilse

• Komplikasyon şüphesi varsa

• 24–48 saat IV tedaviye yanıt yoksa

🎯 Tercih Edilen Görüntüleme

Kontrastlı temporal kemik BT

BT’de mastoidit lehine bulgular:

• Mastoid hava hücrelerinde opasifikasyon

• Kemik septalarda erozyon

• Kortikal destrüksiyon

• Subperiostal apse

• Sigmoid sinüs trombozu

  İntrakraniyal komplikasyon şüphesinde MR + MR venografi tercih edilir.

3️⃣ Etken Mikroorganizmalar

  En sık:

• Streptococcus pneumoniae

• Streptococcus pyogenes

• Haemophilus influenzae

• Daha nadiren: Staphylococcus aureus

4️⃣ Tedavi Algoritması

🟢 A) Komplike Olmayan Akut Mastoidit

İlk basamak: IV antibiyotik

Empirik tedavi seçenekleri:

• Seftriakson (50–75 mg/kg/gün IV)

• Alternatif: Sefotaksim

• MRSA riski varsa → Vankomisin eklenir

Tedavi süresi:

• IV: 7–10 gün

• Ardından oral antibiyotikle toplam 2–3 hafta

👉 24–48 saat içinde klinik yanıt beklenir.

🟡 B) Yanıt Yoksa (24–48 Saatte)

• BT çekilir

• Kulak kültürü alınır

• Antibiyotik spektrumu genişletilir

• Myringotomi ± ventilasyon tüpü uygulanabilir

🔴 C) Cerrahi Endikasyonlar

Aşağıdaki durumlarda cerrahi gerekir:

1. Subperiostal apse

2. Kortikal kemik destrüksiyonu

3. İntrakraniyal komplikasyon

4. Fasiyal paralizi

5. IV tedaviye 48 saat içinde yanıt alınamaması

Cerrahi seçenekler:

• Myringotomi

• Apse drenajı

• Basit mastoidektomi

5️⃣ Özet Klinik Yaklaşım

AOM → 72 saatte düzelmeyen ateş + retroauriküler hassasiyet
⬇
Klinik mastoidit tanısı
⬇
IV 3. kuşak sefalosporin
⬇
24–48 saatte yanıt?

• ✔️ Evet → Medikal devam

• ❌ Hayır → BT + cerrahi değerlendirme

🎯 Kritik Noktalar (Sınav ve Pratik İçin)

• Mastoidit tanısı öncelikle kliniktir

• BT komplikasyon şüphesinde çekilir

• İlk tedavi IV sefalosporindir

• 48 saat yanıt yoksa cerrahi düşünülür

• Subperiostal apse → mastoidektomi endikasyonu

    Vaka Sorusu

       3 yaşında erkek çocuk, 5 gün önce akut otitis media tanısıyla oral antibiyotik başlanmış. Son 3 gündür ateşi düşmemiş. Annesi kulağın arkasında şişlik ve hassasiyet fark etmiş. Muayenede:

• 39°C ateş

• Retroauriküler eritem ve ödem

• Kulak kepçesi laterale itilmiş

• Otoskopide hiperemik, bombe timpan zarı

En olası tanı nedir?
En uygun ilk yaklaşım nedir?

✅ Cevap

Tanı: Akut mastoidit

İlk yaklaşım: Hastaneye yatırılarak IV 3. kuşak sefalosporin başlanması (örn. seftriakson)

 Kritik Ayırıcı Nokta

AOM +
✔ 72 saatten uzun süren ateş
✔ Retroauriküler hassasiyet
✔ Aurikula protrüzyonu

👉 Mastoidit düşün.

🔬 Tanı Kriterleri

Klinik Tanı (Esastır)

• Retroauriküler ağrı, eritem

• Kulak kepçesinin itilmesi

• Persistan ateş

• AOM bulgularının devamı

Radyolojik Tanı (Komplikasyon şüphesinde)

Kontrastlı temporal BT:

• Mastoid hücre opasifikasyonu

• Septal erozyon

• Kortikal kemik destrüksiyonu

• Subperiostal apse

💊 Tedavi Algoritması

🟢 Yanıt Varsa

• IV devam (7–10 gün)

• Toplam tedavi 2–3 hafta

🔴 Yanıt Yoksa

BT çek
↓

Komplikasyon var mı?

❗ Varsa:

• Subperiostal apse

• Fasiyal paralizi

• İntrakraniyal yayılım

• Kemik destrüksiyonu

👉 Mastoidektomi

❗ Yok ama klinik düzelme yoksa:

👉 Myringotomi ± tüp

🦠 En Sık Etkenler

• Streptococcus pneumoniae

• Streptococcus pyogenes

• Haemophilus influenzae

• MRSA riski → Vankomisin eklenir

🎯 Sınav Tuzakları

⚠ Mastoidit tanısı BT ile konmaz → Klinik tanıdır
⚠ 72 saatten önce mastoidit düşünülmez (genelde)
⚠ Subperiostal apse varsa → direkt cerrahi

  Mastoiditin intrakraniyal komplikasyonları ve ayırıcı tanısı

🧠 Akut Mastoiditin İntrakraniyal Komplikasyonları

  Akut mastoidit, özellikle tedavi gecikirse temporal kemik komşuluğu nedeniyle ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

1️⃣ Epidural Apse

• En sık intrakraniyal komplikasyon

• Ateş + baş ağrısı

• BT/MR’da epidural koleksiyon

• Nörolojik defisit genelde yok

2️⃣ Subdural Ampiyem

• Daha ağır klinik

• Bilinç değişikliği

• Fokal nörolojik bulgu

• Acil cerrahi gerekir

3️⃣ Beyin Absesi

En sık yerleşim:

• Temporal lob

• Serebellum

Belirtiler:

• Şiddetli baş ağrısı

• Kusma

• Papil ödem

• Fokal nörolojik bulgu

4️⃣ Sigmoid Sinüs Trombozu (En klasik sınav sorusu)

Belirtiler:

• Dalgalı ateş

• Şiddetli baş ağrısı

• Papil ödem

• Boyun ağrısı

Tanı:

• MR + MR venografi

🔎 Ayırıcı Tanı Tablosu

🎯 Petrozit (Gradenigo Sendromu)

Triad:

1. Süpüratif otit

2. VI. sinir paralizisi

3. Retroorbital ağrı

Bu tabloya neden olan yapı: petroz apeks enfeksiyonu.

💊 Antibiyotik Yönetimi – Klinik Pratik

Başlangıç:

• 3. kuşak sefalosporin (örn. seftriakson)

MRSA riski varsa:

• Vankomisin eklenir

İntrakraniyal komplikasyon varsa:

• Seftriakson + Vankomisin + Metronidazol

En sık etken:

• Streptococcus pneumoniae

🏥 Cerrahi Endikasyonları (Net Ezber Listesi)

✔ Subperiostal apse
✔ Kemik destrüksiyonu
✔ Fasiyal paralizi
✔ İntrakraniyal komplikasyon
✔ 48 saat IV tedaviye yanıt yok

🧩 Klinik İnce Nokta

AOM sonrası:

• Sadece ateş → tedaviye dirençli AOM

• Ateş + retroauriküler hassasiyet → mastoidit

• Ateş + baş ağrısı + papil ödem → intrakraniyal yayılı