Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) ile vestibüler nörit, akut vertigo yapan iki sık periferik vestibüler patolojidir; ancak klinik tablo, nöro-otolojik test bulguları ve tedavi yaklaşımları belirgin şekilde farklıdır.

---

1️⃣ Klinik Özellikler

---

2️⃣ Başlıca Nöro-Otolojik Testlerle Ayrım

🔹 Dix-Hallpike Manevrası

BPPV’de:

• Pozitif

• Latanslı (2–5 sn sonra başlar)

• Kısa süreli (<60 sn)

• Yorgunluk gösterir (tekrarlayınca azalır)

• Tipik olarak torsiyonel + vertikal nistagmus

• Posterior kanal BPPV en sık

Vestibüler Nöritte:

• Negatif

• Pozisyonla tetiklenen tipik nistagmus yok

👉 Tanısal olarak BPPV için altın standart testtir.

---

🔹 Head Impulse Test (HIT)

Vestibülo-oküler refleksi (VOR) değerlendirir.

BPPV’de:

• Normal

• Düzeltici sakkad yok

Vestibüler Nöritte:

• Anormal (etkilenen tarafa doğru baş çevrilince düzeltici sakkad görülür)

• Periferik vestibüler hipofonksiyon göstergesidir

👉 Vestibüler nörit için kritik testtir.

---

🔹 Spontan Nistagmus

---

🔹 HINTS Muayenesi (Akut Sürekli Vertigoda)

Vestibüler nöritte:

• Head impulse: Anormal

• Nistagmus: Tek yönlü

• Test of skew: Negatif

Bu kombinasyon periferik lezyon lehinedir.

---

3️⃣ Patofizyolojik Fark

🟢 BPPV

• Otokoniaların (kanalolitiazis) yarım daire kanalı içine düşmesi

• Mekanik problem

🔵 Vestibüler Nörit

• Vestibüler sinirin inflamasyonu (çoğunlukla viral)

• Nöral hasar

---

4️⃣ Tedavi Protokollerindeki Temel Farklılıklar

🟢 BPPV Tedavisi

🔹 Repozisyon Manevraları (esas tedavi)

• Epley manevrası

• Semont manevrası

👉 İlaç tedavisi gerekmez (vestibüler baskılayıcılar önerilmez)

Başarı oranı: %80–90 tek seans

---

🔵 Vestibüler Nörit Tedavisi

🔹 Akut Faz (ilk 72 saat)

• Kısa süreli vestibüler baskılayıcılar (meclizin, dimenhidrinat)

• Antiemetikler

• Kortikosteroid (erken dönemde fonksiyonel iyileşmeyi artırabilir)

🔹 Subakut Faz

• Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri (en önemli basamak)

• Uzun süreli vestibüler baskılayıcıdan kaçınılır (kompansasyonu geciktirir)

---

5️⃣ Klinik Olarak Pratik Ayrım

---

🔎 Özet

• BPPV = Mekanik + Pozisyonel + Kısa + Dix-Hallpike pozitif + Manevra ile tedavi

• Vestibüler nörit = İnflamatuar + Sürekli vertigo + HIT pozitif + Steroid + Rehabilitasyon

---

🚑 ACİL SERVİSTE AKUT VERTİGO ALGORİTMASI

---

1️⃣ İlk Soru: Vertigo Süresi Nasıl?

🔹 Saniyeler sürüyor ve pozisyonla mı tetikleniyor?

→ BPPV düşün

🔹 Saatler–günler süren sürekli vertigo mu?

→ Akut vestibüler sendrom (AVS)
(Vestibüler nörit vs santral neden)

---

2️⃣ Eğer Pozisyonel ve Kısa Süreliyse

👉 Dix-Hallpike Yap

✅ Pozitifse:

• Tanı: BPPV

• Tedavi:
  → Epley manevrası
  → İlaç verme (gereksiz)

❌ Negatifse:

• Lateral kanal BPPV için supin roll testi

• Atipik ise başka nedenleri düşün

---

3️⃣ Eğer Sürekli Vertigo (Akut Vestibüler Sendrom) Varsa

👉 HINTS Muayenesi Yap

A) Head Impulse Test

• Anormal (düzeltici sakkad var) → Periferik

• Normal → Santral şüphe

B) Nistagmus

• Tek yönlü, horizontal-rotatuar → Periferik

• Yön değiştiren, vertikal → Santral

C) Test of Skew

• Negatif → Periferik

• Pozitif → Santral

---

🔎 HINTS Periferik Çıkarsa:

→ Vestibüler Nörit

Tedavi:

• İlk 72 saatte kısa süreli vestibüler baskılayıcı

• Erken steroid (uygunsa)

• Vestibüler rehabilitasyon

• Uzun süreli antihistaminikten kaçın

---

🚨 HINTS Santral Çıkarsa:

→ Acil beyin görüntüleme (özellikle posterior sirkülasyon inmesi)

---

4️⃣ Kritik Ayırıcı Nokta Tablosu

---

🧠 Klinik İnci

• Sürekli vertigoda normal Head Impulse Test = İnme kanıtlanana kadar santral kabul edilir.

• BPPV’de görüntüleme gerekmez.

• Vestibüler nöritte BT genelde faydasızdır; MR gerekebilir.