Larinks kanseri (gırtlak kanseri), gırtlağın farklı bölgelerinde gelişebilir ve en sık görüldüğü yer, risk faktörleri, erken belirtileri, evreleme ve tedavi seçenekleri şu şekilde özetlenebilir:
1) En sık hangi anatomik bölgede gelişir?
Larinks kanserleri çoğunlukla squamous cell carcinoma (skuamöz hücreli karsinom) şeklinde olup, en sık şu bölgede gelişir:
-
Glottis (ses telleri bölgesi)
Larinks kanserlerinin en sık görüldüğü bölgedir.
Bunun nedeni, ses tellerinin doğrudan tahriş ve duman gibi risk faktörlerine maruz kalmasıdır.
Diğer bölgeler:
-
Supraglottis (ses tellerinin üstündeki bölge)
-
Subglottis (ses tellerinin altındaki bölge)
-
Larinks giriş kısmı (supraglottik yapıların bir parçası)
2) Risk faktörleri nelerdir?
Larinks kanserinde en önemli risk faktörleri:
En önemli risk faktörleri
-
Sigara içimi (en güçlü risk faktörü)
-
Alkol kullanımı (sigara ile birlikte riski katlayabilir)
-
HPV enfeksiyonu (özellikle HPV-16)
-
Asbest, arsenik, radon gibi kimyasal maddelere maruziyet
-
Kronik reflü ve larenks irritasyonu
-
Zayıf beslenme (antioksidan eksikliği)
-
Genetik yatkınlık
-
Yaş (çoğunlukla 60 yaş üstü)
-
Erkek cinsiyet (daha sık görülür)
3) Erken belirtiler nelerdir?
Larinks kanserinin erken belirtileri, tümörün bulunduğu bölgeye göre değişebilir. Ancak en sık görülen erken belirtiler şunlardır:
Glottis (ses telleri) kanserinde erken belirtiler
-
Ses kısıklığı (en erken ve en yaygın belirti)
-
Sesin kalitesinde değişiklik
-
Uzayan öksürük
-
Boğazda rahatsızlık
Supraglottis / Subglottis kanserlerinde erken belirtiler
-
Yutma güçlüğü (disfaji)
-
Yutarken ağrı
-
Kulak ağrısı
-
Boyunda kitle (lenf bezi büyümesi)
-
Nefes darlığı, hırıltı
-
Kilo kaybı
Not: Glottis kanserlerinde erken dönemde lenf bezi metastazı daha az görülürken, supraglottik tümörlerde daha sık görülebilir.
4) Nasıl evrelendirilir? (TNM sistemi)
Larinks kanseri evrelemesi genellikle TNM sistemi ile yapılır:
T (Tümör büyüklüğü ve yayılımı)
-
T1: Ses teli(ses telleri) sınırlı, hareket bozukluğu yok
-
T2: Ses teli dışına yayılım veya hareket kısıtlılığı
-
T3: Ses teli hareketinde kısıtlanma veya ses tellerinin sabitlenmesi, küçük bir komşu yapıya yayılım
-
T4: Büyük komşu yapılara yayılım (tiroid kıkırdağı, kaslar, krikoid kıkırdak, yumuşak doku vb.)
N (Lenf nodu tutulumu)
-
N0: Lenf nodu yok
-
N1–N3: Boyun lenf bezlerinde büyüme ve yayılım derecesi
M (Uzak metastaz)
-
M0: Metastaz yok
-
M1: Uzak metastaz var (en sık akciğer)
5) Tedavi seçenekleri nelerdir?
Tedavi, tümörün yeri, evresi, hastanın genel durumu ve sesin korunması gibi faktörlere göre değişir.
Erken evre (T1–T2, N0)
-
Cerrahi
-
Mikrolaringoskopik cerrahi (TLM)
-
Endoskopik laser cerrahisi
-
-
Radyoterapi (RT)
Erken evre glottik tümörlerde ses koruyucu ve yüksek başarı sağlar.
Orta evre (T2–T3 veya N1)
-
Radyoterapi + kemoterapi (kemoradyoterapi)
Cerrahi alternatifidir. -
Laringeal koruyucu cerrahi
(seçilen vakalarda)
İleri evre (T4, N2–N3)
-
Total larenjektomi (tüm gırtlağın çıkarılması)
Genellikle boyun diseksiyonu ile birlikte. -
Kemoterapi + radyoterapi
Cerrahi sonrası adjuvan (tamamlayıcı) tedavi gerekebilir.
Metastatik hastalık
-
Sistemik tedavi (kemoterapi, immünoterapi)
-
Palyatif radyoterapi
-
Semptom kontrolü
Özet tablo (kısa)
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| En sık yer | Glottis (ses telleri) |
| En önemli risk faktörleri | Sigara, alkol, HPV, kimyasal maruziyet |
| Erken belirtiler | Ses kısıklığı, yutma güçlüğü, kulak ağrısı, boyunda kitle |
| Evreleme | TNM sistemi |
| Tedavi | Cerrahi, radyoterapi, kemoradyoterapi, total larenjektomi |
Kaynak
-
American Cancer Society – Laryngeal Cancer
-
National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Guidelines – Head and Neck Cancers
-
UpToDate – Laryngeal cancer: Overview of the evaluation and staging
İsterseniz isterseniz bu kaynaklardan hangisinin linkini isterseniz daha spesifik bir kaynak listesi de çıkarabilirim.














